Dolarda yükseliş sürüyor: Ekonomist Aktaş 3 ihtimali gündeme getirdi

Dünya gazetesinden Alaattin Aktaş, bugünkü köşesinde “Sıfırı da tüketince ne olacak?”  başlıklı bir yazı kaleme kaldı. Kurdaki yükselişi masaya yatıran Aktaş, “Ya bir halde döviz bulunacak ve kurun tekrar tırmanması önlenerek enflasyonun hiç olmazsa aralıktan itibaren düşmesi sağlanacak. Ya da döviz bulunamazsa durumun daha da berbata gideceği dikkate alınarak seçimin öne çekilme ihtimali doğacak” dedi.

Aktaş’ın yazısının ilgili kısmı şu halde:

SEÇENEKLER NE?

İki seçenek var üzere görünüyor:

– Artık maliyeti ne olursa bize nefes aldıracak bir dış kaynak bulunabilirse kurun çok artması önlenir, hatta bir ölçü da gerileme sağlanabilirse şahane olur ve seçime kadar yönetim edilir. Alışılmış ki tercih edilen budur.

– Dış kaynak bulunamazsa, yerleşikler de tekrar dövize yönelmeye başlarsa, (nitekim bunun işaretleri alınıyor) bu durumda yol mecburî olarak kısaltılır, yani seçim öne alınabilir. Zira her geçen gün artan aksilikle bir yıl sonrasının ekonomik tablosu bugünkünden makûs olacaktır. En az makûs tercih edilir.

Üçüncü bir seçenek daha var mı? Olabilir…

Kur muhafazalı mevduat barutu bittiğine, tekrar 18’lere ya da daha üst çıkacak doları geriletmek için yapılacak pek bir şey kalmadığına, bu seviyedeki kur da bilhassa enflasyon istikametiyle durumun daha da kötüleşmesine yol açacağına nazaran, ya yeni bir icat çıkarılır ya da o sevimsiz kavram, yani sonlu da olsa bir “kambiyo kontrolü” gündeme gelir, böylelikle bilhassa bankada döviz hesabı olanların yüreklerinin pır pır atmasına yol açan o yola başvurulmuş olur.

Yani tasarruf sahibine “Paranın tümünü çekemezsin, şu kadar çekebilirsin” ya da son deva olarak da “Dövizini TL’ye çevirdim” denilir.

FİNANSAL İNTİHAR!

Lakin bu Türkiye’nin finansal manada intiharı olur ve bize nazaran bu türlü bir yanlışa düşülmez. Düşülmemelidir de!

Bugün fiyat “Bankadaki döviz hesabına kısıtlama koydum” derseniz, vatandaşa örtülü biçimde “Ben dövizle gayrette yenildim” demiş olursunuz ve herkes döviz almaya koşar. O vakit da kambiyo denetimini sınırlıdan öteye taşımak gerekir ki bu türlü bir adım Türkiye’yi dünyadan koparır.

Ayrıyeten, vatandaşta “Bugün dövize el koyan yarın bankadaki TL tasarrufuma da el koyar” düşüncesi oluşur, bu sefer bankalar TL mevduat çekilişiyle baş edemez olur.

GÜNDEME BİLE GELMEMELİ FAKAT…

Aslında bankadan döviz çekilişini sınırlamak ya da bu paraya tümüyle el koymak konusunu lisana getirmek bile beğenilen değil. Ancak son devirde öylesine yanlışlar yapılıyor ki, bunlar vatandaşın zihninde giderek daha çok yer buluyor.

Vatandaş kaygılanmakta haklı. Bu cins telaşlar durup dururken ortaya çıkmıyor ki…

Son altı ayda neler yapılmadı ki…

Kur muhafazalı mevduat icat et… Evvel sadece gerçek bireyleri kapsama al, sonra hukukî bireyleri de kapsama dahil etmek durumunda kal ve onlara döviz hesaplarını bozdurmaları karşılığında kıymetli bir vergi avantajı da sağla…

İhracatçının dövizine el koy, sonra oranı artır, akabinde turizm kesiminin dövizi için de birebir uygulamaya başvur…

Kimi ödemelerde dövizle süreci yasakla, bu uygulama bir dizi tıkanıklığa yol açsın…

Bankalara dövizdeki dalgalanmayı en aza indirebilmek için “Şu saatler dışında süreç yapmayın” diye ikazda bulun…

Tüm bunlar kamuoyunda nasıl bir algı yaratıyor dersiniz?

“Dövizde kahır büyük, kur artışını frenlemek için faiz de artırılmayacak, bu gidişle dövize el koyarlar mı, koyarlar…”

Önce “Yok canım, olmaz” diye başlayan bu telaş, giderek “Acaba olur mu” boyutuna dönüşüyor.

Korku böylesine büyürken vakit giderek azalıyor.

Tekrar edelim:

– Ya bir biçimde dövizin tırmanması önlenecek ve enflasyonun hiç olmazsa aralıktan sonra istikametini aşağı çevirmesi sağlanacak.

– Ya da sandık, işlerin yeterlice çığırından çıkacağı görülürse “daha az kötü” sayılan bir devirde önümüze gelecek.”